Cześć,

Przeszłyśmy razem przez całą kaskadę reakcji obronnych układu nerwowego. Widziałaś już, jak strach przed odrzuceniem i krytyką przebiera się za perfekcjonizm, pracoholizm, paraliż w trakcie negocjacji czy maile z cyklu „przepraszam, że żyję”.

Na koniec chcę Ci powiedzieć coś niezwykle ważnego: people-pleasing to nie jest Twoja osobista wada ani „brak asertywności”.

To efekt przecięcia się Twojej historii relacyjnej, biologii oraz czegoś, co wybitne badaczki Dana Jack i Diana Dill nazwały self-silencing — uciszaniem siebie. Ich koncepcja i najnowsze przeglądy badań z 2025 r. jasno pokazują, że kobiety od dziecka są socjalizowane do utrzymywania relacji i bezpieczeństwa za wszelką cenę — nawet poprzez tłumienie własnych uczuć, myśli i działań.

System uczy nas: „Bądź kompetentna, ale nie za ostra; widoczna, ale nie narcystyczna; ambitna, ale miła; stanowcza, ale ciepła”.

Zachowania typu self-silencing na zewnątrz wyglądają jak ugodowość, ale wewnętrznie — co potwierdzają dziesiątki recenzowanych badań — wiążą się z ogromnym stłumionym gniewem, poczuciem nieautentyczności i emocjonalnym wyczerpaniem.

Najbardziej wyczerpujące nie jest jednak samo milczenie. Najbardziej wyczerpujące jest udawanie przed samą sobą, że to milczenie było Twoim wolnym wyborem.

Zdrowa empatia vs rezygnacja z siebie

W psychologii istnieje też pojęcie wprowadzone przez Shelley Taylor: tend-and-befriend. To naturalny dla kobiet wzorzec reagowania na stres poprzez szukanie więzi, wsparcia, opieki i bliskości. Empatia i dbanie o relacje są piękne i prospołeczne.

Różnica polega na intencji:

• Tend-and-befriend: szukam więzi i wsparcia, bo relacje pomagają mi regulować stres.

• Fawn / People-pleasing: rezygnuję z siebie, ze swoich stawek i z własnego głosu, żeby druga osoba nie była na mnie zła lub rozczarowana.

Problemem nie jest to, że umiesz dbać o relacje. Problemem jest to, że często nauczono Cię dbać o nie kosztem samej siebie.

Ekspertka na zakręcie

Ekspertka na zakręcie często nie jest na nim dlatego, że nie wie, co robić. Ona jest na zakręcie, bo jej stary system przetrwania — skrypty typu: bądź grzeczna, udowodnij, zasłuż, nie rób problemu, nie wychylaj się — po prostu przestał pasować do nowego poziomu jej życia i kariery.

Na pewnym etapie te strategie zaczynają przynosić wyłącznie koszty: niewidzialność, przeciążenie i wieczne poczucie, że „jeszcze nie jesteś gotowa”.

Dlatego jako „Ekspertka na Zakręcie” nie uczę powierzchownych sztuczek pt. „jak być pewną siebie”. Pomagam zrozumieć, dlaczego Twoje ciało uznało pewność siebie za ryzyko i jak bezpiecznie odzyskać swoją sprawczość.

Jeśli czujesz, że Twój stary system przetrwania już na Ciebie nie pasuje i czas zacząć pisać własne zasady gry — jestem tutaj, żeby Ci w tym pomóc.

Odpowiedz na tego maila, jeśli czujesz, że stoisz właśnie na takim zakręcie.

Trzymam za Ciebie kciuki,

Monika